جمال الدين محمد الخوانساري

29

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

7330 للاعتبار تضرب الأمثال . از براي عبرت گرفتن زده مىشود مثلها ، يعنى مثلها كه زده شده در قرآن مجيد وأحاديث مقدّسه از براي دنيا وايمان وكفر وأمثال آنها از براي اينست كه مردم عبرت گيرند ، وآنچه از براي آن مثل خوب زده شده بعمل آورند ، وآنچه از براي آن مثل بد زده شده اجتناب نمايند ، نه اين كه مانند أكثر مردم از گوشى بشنوند واز گوش ديگر بيرون كنند . 7331 للشدائد تدّخر الرّجال . از براي سختيها ذخيرة كرده ميشوند مردان ، يعنى آشنائى ودوستى با مردان از براي اينست كه ذخيرة باشند از براي اين كس در سختيها ، وإمداد وإعانتى كه ايشان را مقدور وميسر باشد بعمل آوردند ، پس هر كه چنين نباشد آشنائى ودوستى با أو لغو وعبث است وأو در حقيقت مرد نيست . 7332 للظّالم بكفّه عضّة . از براي ستمگر است دندان گرفتن دست خود ، يعنى در روز قيامت از روى حسرت وندامت در وقتي كه جزاى ستم خود را مىبيند ، وممكن است كه ترجمه اين باشد كه : از براي ستمگرست در دست أو دندان گرفتنى ، يعنى آنچه در دست أو باقي مىماند از آنچه بظلم وستم گرفته دندان گرفتنى است كه در روز قيامت دست خود را بدندان خود خواهد گزيد از راه حسرت وندامت ، واين معنى شايد ظاهرتر باشد بنا بر اين كه شايع بنا بر معنى اوّل « على كفه » است نه « بكفه » چنانكه در قرآن مجيد فرموده : « يوم يعض الظّالم على يديه روزى كه مىگزد بدندان ستمگر دستهاى خود را » . 7333 للمستحلى لذّة الدّنيا غصة .